भोटेकोशी बाढीमा नेपाल प्रहरीको सक्रियता : ६ हजार ८५३ जनाको उद्धार, ७ हजार ९१२ परिचालन

वीरगञ्ज, २१ भदौ। भोटेकोसी बाढीबाट सिर्जित चुनौतीसँग जुध्न नेपाल प्रहरीले सीमित साधन स्रोतका बाबजुद सम्पूर्ण संयन्त्र परिचालन गरी खोज, उद्धार, राहत, सुरक्षा तथा व्यवस्थापनको कामलाई निरन्तरता दिएको छ ।

रसुवास्थित नेपाल–चीन सीमाबाट बाढी प्रवेश गरे लगत्तै सूचना सङ्कलन तथा विश्लेषण, आवश्यक रणनीति निर्माण र उपलब्ध जनशक्ति, प्रविधि तथा साधन स्रोतको प्रयोगलाई प्राथमिकतामा राख्दै प्रहरीले प्रभावित क्षेत्रदेखि तटीय क्षेत्रसम्म निरन्तर काम गरिरहेको जनाएको छ ।

प्रहरी प्रधान कार्यालयका अनुसार भोटेकोसी बाढीको व्यवस्थापन तथा खोज–उद्धारका लागि हालसम्म ७ हजार ९१२ प्रहरी परिचालन भएका छन् । प्रहरीको पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट ६ हजार ८५३ जनाको उद्धार गरिएको छ भने ५ हजार १५ जना अझै बेपत्ता रहेको जनाइएको छ ।

बाढीमा परी बेपत्ता भएकाहरूको खोजी तथा उद्धारका लागि प्रहरीले विशेष टोली परिचालन गरेको छ । प्रहरी प्रधान कार्यालयमा प्रहरी नायब महानिरीक्षकको नेतृत्वमा ‘विपद् उद्धार तथा समन्वय सूचना व्यवस्थापन केन्द्र’ स्थापना गरी चौबिसै घण्टा अनुगमन भइरहेको प्रहरी प्रवक्ता अविनारायण काफ्लेले बताए ।

केन्द्रमा सम्पर्कविहीन आफन्तको खोजी तथा उद्धारका लागि परिवारजनबाट फोनमार्फत जानकारी तथा अनुरोध आउने गरेको र प्राप्त विवरण सम्बन्धित प्रहरी युनिटमा पठाएर खोजी कार्य अघि बढाइने गरिएको उनले जानकारी दिए ।

हालसम्म केन्द्रमा आफन्तको खोजी तथा उद्धारका लागि १ हजार ३५१ पटक अनुरोध प्राप्त भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

प्रभावित क्षेत्रमा तालिम प्राप्त केनाइन (कुकुर) तथा जटिल भौतिक संरचनामा ड्रोन क्यामेरा प्रयोग गरी खोजी जारी राखिएको छ । केही दिनअघि ड्रोनको सहयोगमा नुवाकोटको विदुर नगरपालिका–१० बेत्रावतीस्थित एउटै घरबाट २४ वटा शव फेला पारिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

त्यस्तै, विभिन्न देशका दूतावास, कूटनीतिक नियोग तथा विदेशी संस्थासँग मृतक र बेपत्ता विदेशी नागरिकसम्बन्धी सूचना आदानप्रदान गर्न प्रहरी प्रधान कार्यालय र त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ‘मिसिङ हेल्प डेस्क’ सञ्चालनमा ल्याइएको छ ।

बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा खोजी अभियानसँगै पहिचान हुन नसकेका शव तथा मानव अङ्गको व्यवस्थापन फोरेन्सिक विशेषज्ञको सहयोगमा भइरहेको छ ।

प्रहरी प्रवक्ता काफ्लेका अनुसार सङ्कलित शवको सङ्ख्या बढ्दै जाँदा सङ्क्रमण तथा महामारी फैलिन सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राखी वैज्ञानिक विधिबाट शव व्यवस्थापनको काम भइरहेको छ ।

बाढीपछि बेपत्ता भएका नेपाली तथा विदेशी नागरिकका परिवारलाई फेला परेका शव तथा मानव अङ्गको पहिचानमा सहयोग पुर्‍याउन महाराजगञ्जस्थित नेपाल प्रहरी अस्पतालमा डिएनए प्रोफाइलिङको कामसमेत भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

विपद्को समयमा हुनसक्ने चोरी, लुटपाट तथा अन्य आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण गर्न प्रहरीले गस्ती र निगरानी बढाएको छ । विस्थापितका खाली घरको सुरक्षा, राहतका नाममा हुनसक्ने ठगी तथा विपद्सँग सम्बन्धित गलत सूचना र अफवाह नियन्त्रणमा समेत प्रहरी सक्रिय रहेको प्रवक्ता काफ्लेले बताए ।

सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलाइने भ्रामक समाचार, अफवाह तथा गलत सूचनाले नागरिकमा भ्रम सिर्जना गर्ने वा राहत तथा उद्धारमा अवरोध पुर्‍याउने कार्य भए कानुनी कारबाही गरिने उनले चेतावनी दिए ।

बाढी प्रभावित क्षेत्रमा घाइतेको उपचारका लागि नेपाल प्रहरी अस्पतालबाट विशेषज्ञ चिकित्सक टोली परिचालन गरिएको छ । टोलीले सुरुआती दिनदेखि नै घाइतेको उपचारसँगै बाढीका कारण उत्पन्न हुनसक्ने मानसिक तनाव न्यूनीकरणमा समेत सहयोग गरिरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

प्रहरीले प्रभावित क्षेत्रमा हालसम्म ९२ वटा सामुदायिक सचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । ती कार्यक्रममा ४१ हजार २५७ जना सहभागी भएको तथ्याङ्क प्रहरीले सार्वजनिक गरेको छ ।

रसुवा, नुवाकोट र धादिङका ‘होल्डिङ सेन्टर’मा महिला तथा बालबालिकाविरुद्ध हुनसक्ने दुर्व्यवहार तथा हिंसा रोक्न महिला प्रहरीसमेत परिचालन गरिएको छ । उनीहरूले महिला तथा बालबालिकासँग सम्बन्धित समस्या र गुनासो सम्बोधन गर्नुका साथै आवश्यक मनोपरामर्शसमेत दिइरहेको प्रहरी प्रधान कार्यालयले जनाएको छ ।

प्रहरीले स्थानीय तह तथा अन्य सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरी बाढी प्रभावित नागरिकको दैनिक जीवन सहज बनाउन विभिन्न काम गरिरहेको जनाएको छ ।

बाढीका कारण हिल्लाम्मे भएका विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी, अस्पताल तथा विस्थापित नागरिकका घरको सरसफाइ र मर्मतसम्भारमा समेत प्रहरी टोली परिचालित छन् ।

त्यस्तै, बाढीका कारण अवरुद्ध सडकको अवस्थाबारे समयमै सूचना प्रवाह गर्ने र वैकल्पिक मार्गबारे जानकारी गराउँदै यात्रुलाई सहजीकरण गर्ने कामसमेत भइरहेको प्रवक्ता काफ्लेले बताए ।

भोटेकोसी बाढीको विपद्मा नेपाल प्रहरीले पनि मानवीय तथा भौतिक क्षति व्यहोरेको छ । नागरिकको जीउधनको सुरक्षामा खटिएका २५ जना नेपाल प्रहरी अझै सम्पर्कविहीन रहेको प्रहरी प्रधान कार्यालयले जनाएको छ ।

प्रहरी प्रवक्ता काफ्लेका अनुसार प्रभावित क्षेत्रमा ठूलो मात्रामा थुप्रिएको हिलो, माटो तथा ढुङ्गा र पुनः बाढी आउन सक्ने जोखिमका बीच पनि प्रहरी जनशक्ति नागरिकको दैनिक जीवन सहज बनाउन अहोरात्र खटिरहेको छ ।

‘प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार, सम्पर्कविहीनको खोजी, शव व्यवस्थापन, राहत वितरण, आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण र विस्थापितको जीउधनको सुरक्षालगायत बहुआयामिक चुनौतीको सामना गर्दै आफ्नो कर्तव्य पूरा गर्न नेपाल प्रहरी अग्रसर छ,’ काफ्लेले भने ।

उनका अनुसार जस्तोसुकै कठिन परिस्थितिमा पनि नागरिकको दुःख–पीडालाई प्राथमिकतामा राख्दै नेपाल प्रहरी आफ्नो जिम्मेवारी निर्वाहमा निरन्तर खटिइरहेको छ ।