सबै निकायसँग समन्वय गरेर खोजी तथा उद्धार कार्य अघि बढिरहेको छ : प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साह

काठमाडौं, १८ भदौ। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साहले भोटेकोशीमा आएको बाढीपछि सरकारले सबै सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरी प्रभावित क्षेत्रमा खोज, उद्धार, उपचार तथा राहतको व्यवस्था प्रभावकारी रूपमा अघि बढाएको बताएका छन् ।

प्रतिनिधिसभाको बुधबारको बैठकलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री साहले बाढी आएको लगत्तै नेपाली सेनाको ‘ ज्वाइन्ट अपरेसन कमिटी’, राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको ‘क्विक एक्सन टिम’ र प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयको ‘यापिड एक्सन टिम’मार्फत सूचना संकलन, समन्वय र अनुगमनको काम शुरु गरिएको जानकारी दिए ।

उनले जनाए अनुसार प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धारसँगै घाइतेलाई तत्काल उद्धार गरी काठमाण्डु ल्याएर उपचारको व्यवस्था गरिएको छ । राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर र वीर अस्पतालमा १०० बेड छुट्याइएको तथा अन्य ठूला अस्पताललाई समेत तयारी अवस्थामा राखिएको उनले बताए । सरकारसँगै नेपाल स्काउट, विश्व स्वास्थ्य संगठन, नेपाल रेडक्रसलगायत संस्थाको सहकार्यमा मेडिकल टोली प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन गरिएको प्रधानमन्त्री साहले बताए ।

आपतकालीन स्वास्थ्य सेवा, औषधि तथा रगतको अभाव हुन नदिन रक्तसञ्चार सेवा केन्द्र, बागमती र गण्डकी प्रदेशका स्वास्थ्य मन्त्रालय, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी तथा लायन्स क्लब लगायतसँग समन्वय गरिएको उनले जानकारी दिए । प्रधानमन्त्री साहका अनुसार बाढी आएको दिन भदौ १० गते दिउँसो ३ बजे नै सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिनाको नेतृत्वमा टोली स्थलमार्गबाट प्रभावित क्षेत्रतर्फ परिचालन गरिएको थियो । त्यसपछि राज्यका सम्पूर्ण संयन्त्रबाट प्रभावित क्षेत्रको अवस्थाबारे निरन्तर जानकारी लिने र आवश्यक निर्देशन दिने काम भइरहेको उनले बताए ।

घटनाको दिन मध्यरातमै आठ ट्रक राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पठाइएको र सोही दिन रातिसम्म प्रभावित क्षेत्रका मोबाइल प्रयोगकर्ताका लागि भ्वाइस, डेटा तथा एसएमएस सेवा निःशुल्क बनाइएको प्रधानमन्त्री साहले जानकारी दिए । बाढी आएको भोलिपल्ट आफू पूर्वाधार विकासमन्त्रीसहितको टोली लिएर स्थलमार्गबाट प्रभावित क्षेत्रमा पुगेको बताउँदै उनले बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री पनि टोलीसहित प्रभावित क्षेत्रमा पुगेको उल्लेख गरे ।

प्रभावित क्षेत्रबाट फर्किएलगत्तै मन्त्रिपरिषद्का सदस्यसँग आपत्कालीन छलफल गरी आवश्यक निर्णय गरिएको उनको भनाइ थियो । æरसुवा र नुवाकोटका लागि एक–एक करोड रुपैयाँ तथा धादिङका लागि ५० लाख रुपैयाँ निकासा ग¥यौँ,Æ प्रधानमन्त्री साहले भने । विदेशी नागरिकको खोज, उद्धार तथा कन्सुलर सहयोगका लागि आपत्कालीन प्रतिकार्य टोली गठन गरिएको उनले बताए । प्रभावित जिल्लामा कार्यरत कर्मचारीलाई कार्यस्थल नछाड्न निर्देशन दिइएको र खोज, उद्धार, उपचार तथा राहत कार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउँदै लगिएको उनले जानकारी दिए ।

प्रधानमन्त्री साहका अनुसार घटनापछि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल, नेपालका गरी १३ हजार २९५ सुरक्षाकर्मी प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन भएका थिए । ६९ वटा उडानमार्फत ३५१ जनाको उद्धार गरिएको थियो । उद्धारका क्रममा गम्भीर घाइते, गर्भवती, सुत्केरी, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा अपांगता भएका व्यक्तिलाई प्राथमिकता दिइएको उनले बताए । त्यस्तै, प्रभावित करिब तीन हजार ५०० जनालाई तत्काल बसोबासको व्यवस्था गर्न विद्यालय तथा सार्वजनिक सामुदायिक भवनको प्रयोग गर्ने तयारी गरिएको थियो ।

सरकारले त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलस्थित राष्ट्रिय आपतकालीन गोदाम, नुवाकोटको बट्टारस्थित नेपाली सेनाको मैथिल ब्यारेक र धादिङको बैरेनी ब्यारेकमा राहत सामग्री भण्डारण गरी प्राथमिकताका आधारमा प्रभावित क्षेत्रमा पठाउने व्यवस्था गरेको प्रधानमन्त्रीले बताए । त्रिशूलीमा फिल्ड अस्पताल सेट पठाउनुका साथै काठमाण्डुबाट थप १० ट्रक राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पठाउने व्यवस्था गरिएको सदनलाई जानकारी गराए । विपद् व्यवस्थापनमा प्रयोग हुने फिल्ड अस्पताल सेट त्रिशूली पठाएको, काठमाण्डुमा भएको थप १० ट्रक राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पठाएको र सोही दिन बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकबाट प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूको एक महिनाको पारिश्रमिक प्रधानमन्त्री राहत तथा उद्धार कोषमा जम्मा गर्ने निर्णय गरिएको उहाँले जानकारी गराए ।

९१६ जना सम्पर्कविहिन रहेका र उद्धार गरेर विभिन्न अस्पतालहरूमा भर्ना गरिएका २९२ जना घाइतेमध्ये केहीबेर अघिसम्म १८२ जनालाई उपचारपश्चात घर पठाइएको प्रधानमन्त्री साहले बताए । बाँकी घाइतेहरूको पनि स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउन स्वास्थ्यकर्मी लागिरहेको उनको भनाइ थियो । काठमाण्डुबाट विशेषज्ञसहितको टोली प्रभावित क्षेत्रका नागरिकहरूको उपचारका लागि पनि खटाइरहेका बताउँदै प्रधानमन्त्री साहले उपचारसँगै प्रभावित क्षेत्रका नागरिकहरूलाई मनोपरामर्श सेवा पनि उपलब्ध गराइरहेको जानकारी गराए ।

उनले ‘विपद्–पश्चात सरुवा रोग निगरानी तथा प्रतिकार्य योजना’ प्रभावकारी रूपमा लागू गर्न प्रदेश तथा स्थानीय तहका स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई आवश्यक तालिम समेत प्रदान गरिएको बताए ।