रौतहटका सीमावर्ती नाकाबाट खुलेआम तस्करी भइरहेको स्थानीयको आरोप, प्रहरीको चेकजाँचमाथि उठ्यो प्रश्न

रमेश कुमार यादब
कार्तिक ०८, रौतहट
सीमामा कडाइका साथ चेकजाँच भइरहेको र तस्करी नियन्त्रणका लागि प्रहरी सक्रिय रहेको दाबी भइरहेका बेला रौतहटका विभिन्न सीमावर्ती नाकाबाट अवैध रूपमा सामान ओसारपसार हुने गरेको आरोप सार्वजनिक भएको छ। स्थानीयवासीले प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलका केही सुरक्षाकर्मीसँगको मिलेमतोमा तस्करी हुने गरेको आशंका व्यक्त गर्दै सीमाको सुरक्षा व्यवस्था र प्रहरीको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठाएका छन्। स्थानीयका अनुसार रौतहटका नरकटिया, बंकुलको बासघारी, मेन भन्सार, वडा बंकुल, पटेलचोक, रामपुरखाप, जयनगर, लतमरी, मठिया, औरैया, बन्जरहा, गौर र बेलबिछवासहितका विभिन्न सीमावर्ती नाकाबाट कबाड, लत्ताकपडा, खाद्यान्न, हार्डवेयरलगायतका सामान अवैध रूपमा ओसारपसार हुने गरेको छ।

स्थानीयले यी नाकाबाट हुने भनिएको अवैध कारोबारबारे सम्बन्धित सुरक्षा निकायले गम्भीरतापूर्वक छानबिन गर्नुपर्ने माग गरेका छन्। सीमावर्ती क्षेत्रमा अवैध सामानको ओसारपसार नियन्त्रण गर्न नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल परिचालन गरिएको छ। सीमा क्षेत्रमा नियमित गस्ती, चेकजाँच तथा निगरानी भइरहेको दाबी गरिए पनि स्थानीयले तस्करी नरोकिएको भन्दै असन्तुष्टि जनाएका छन्। सुरक्षाकर्मीको उपस्थितिमै अवैध कारोबार भइरहेको हो भने त्यसको जिम्मेवारी कसले लिने भन्ने प्रश्नसमेत उनीहरूले उठाएका छन्।

स्थानीयवासीका अनुसार सीमापारिबाट घरायसी प्रयोजनका लागि सामान्य सामान ल्याउने सर्वसाधारणले भने विभिन्न स्थानमा चेकजाँचका क्रममा अनावश्यक झन्झट र दुःख भोग्नुपर्ने अवस्था रहेको छ। तर, ठूलो परिमाणमा सामान ओसारपसार हुने गरेको भनिएका घटनामा प्रभावकारी नियन्त्रण हुन नसकेको भन्दै स्थानीयले सुरक्षा व्यवस्थामा समान व्यवहार हुनुपर्ने माग गरेका छन्।

‘प्रहरीले हामी सीमामा कडाइका साथ चेकजाँच गरिरहेका छौँ, तस्करहरूलाई तस्करी गर्न दिएका छैनौँ भन्छ। तर, विभिन्न नाकाबाट सामान अवैध रूपमा ओसारपसार भइरहेको भन्ने स्थानीयको गुनासो किन आइरहेको छ? यदि तस्करी नियन्त्रण भएको छ भने यस्ता आरोपको वास्तविकता के हो?’ स्थानीयस्तरमा उठिरहेको प्रश्न यही हो। सीमावर्ती क्षेत्रमा हुने अवैध ओसारपसारले राजस्व संकलनमा असर पार्न सक्ने, वैध रूपमा व्यापार व्यवसाय गर्ने व्यवसायीलाई प्रतिस्पर्धामा समस्या पर्न सक्ने तथा सीमा सुरक्षामाथि समेत प्रश्न उठ्न सक्ने भएकाले यस विषयलाई सामान्य रूपमा लिन नहुने स्थानीयको भनाइ छ।

यद्यपि, प्रहरी तथा सशस्त्र प्रहरीको मिलेमतोमा तस्करी भइरहेको भन्ने आरोपको स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ। यसबारे सम्बन्धित निकायको आधिकारिक धारणा तथा प्रमाणमा आधारित अनुसन्धान आवश्यक देखिन्छ। स्थानीयले सीमावर्ती नाकाहरूमा खटिएका सुरक्षाकर्मीको गतिविधि, सामान ओसारपसार हुने सम्भावित मार्ग, चेकजाँचको प्रभावकारिता तथा अवैध कारोबार नियन्त्रणका लागि भएका प्रयासबारे निष्पक्ष छानबिन गर्न माग गरेका छन्।

आरोपमा सत्यता भेटिएमा संलग्न जोसुकैलाई पनि कानुनी दायरामा ल्याउनुपर्ने उनीहरूको माग छ। सीमामा तस्करी नियन्त्रण भएको दाबी र स्थानीयस्तरबाट
आइरहेका अवैध ओसारपसारसम्बन्धी गुनासोबीच देखिएको विरोधाभासले सम्बन्धित निकायको जवाफदेहितामाथि प्रश्न उठाएको छ। त्यसैले रौतहटका सीमावर्ती नाकाहरूमा भइरहेको भनिएको अवैध कारोबारको वास्तविकता पत्ता लगाउन निष्पक्ष अनुसन्धान, प्रभावकारी निगरानी र दोषीमाथि कानुनी कारबाही आवश्यक देखिएको छ। प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको नेतृत्वले स्थानीयका आरोपबारे स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गर्दै सीमामा तस्करी नियन्त्रणका लागि भएका कामकारबाहीबारे जानकारी दिनुपर्ने मागसमेत उठेको छ।