रौतहटमा डेङ्गु संक्रमणको जोखिम तीव्र, नियन्त्रणका लागि चटारो

रमेश कुमार यादब
जेष्ठ ०७, रौतहट
रौतहट जिल्लामा गर्मी बढेसँगै डेङ्गु रोगको जोखिम तीव्र बन्दै गएको छ। पछिल्लो दुई हप्ताको अवधिमा मात्र ५० जना भन्दा बढी व्यक्तिमा डेङ्गु संक्रमण पुष्टि भएको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय रौतहटले जनाएको छ। विशेषगरी गौर नगरपालिका र वरपरका क्षेत्रहरूमा संक्रमणको दर उच्च रहेको रौतहटका जनस्वास्थ्य अधिकारीहरू बताउँछन्। गर्मी मौसम सुरु भएसँगै लामखुट्टेको प्रकोप बढेको स्थानीय बासिन्दाहरूको गुनासो छ। साना खोला, नाली, पानी ट्यांकी, र प्लास्टिकका भाँडाहरूमा जमेको पानीले डेङ्गु फैलाउने एडिस जातको लामखुट्टेले प्रजनन गर्ने मौका पाएको जनस्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन्।

विशेषगरी गौर नगरपालिका अन्तर्गत वडा नम्बर ४, ७, र ९ मा सबैभन्दा बढी बिरामी फेला परेका छन्। जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका अनुसार बिरामीहरूमा उच्च ज्वरो, टाउको दुख्ने, आँखाको पछाडि पीडा, जोर्नी दुख्ने, र छालामा रातो दाग देखिने जस्ता लक्षण देखिएका छन्। स्थानीय स्वास्थ्य संस्थाहरूमा बिरामीको चाप दिनप्रतिदिन बढिरहेको छ, जसका कारण औषधी, परीक्षण सामग्री, र स्वास्थ्यकर्मीको अभाव देखिन थालेको गौर अस्पतालले जानकारी दिएको छ ।

डेङ्गु नियन्त्रणका लागि गौर नगरपालिकाले सबै वडाहरूमा फगिङ स्प्रे गर्ने तयारी गरिरहेको छ। पालिकाका निमित्त प्रशासकीय अधिकृत सुभाषकुमार ठाकुरका अनुसार, फगिङ कार्यक्रम साप्ताहिक रूपमा सञ्चालन गरिनेछ र प्रभावित क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिइनेछ। साथै, विद्यालय, अस्पताल, तथा सार्वजनिक स्थानहरूमा सरसफाइ अभियान पनि सञ्चालन गरिने जनाइएको छ।

जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख डा. रमेश यादवले घर वरिपरि पानी नजम्ने बनाउन, पुराना टायर, भाँडाकुँडा जस्ता वस्तुमा पानी जम्मा हुन नदिने, र नियमित रूपमा सरसफाइ गर्ने सुझाव दिएका छन्। उनले जनस्तरबाट नै सचेतना अभिवृद्धि नभएसम्म डेङ्गु नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण हुने बताए ।

अर्कोतर्फ, स्थानीय बासिन्दाहरूले सरकारसँग डेङ्गु विरुद्धको अभियानलाई अझ प्रभावकारी र समन्वयात्मक बनाउन माग गरेका छन्। उनीहरूले सम्पूर्ण पालिकाहरूमा तत्काल जनस्वास्थ्य सामग्रीको वितरण, सचेतना अभियान विस्तार, र नियमित निगरानी टोली खटाउने व्यवस्था गर्नुपर्ने आवाज उठाएका छन् । स्वास्थ्य मन्त्रालयले पनि रौतहटलगायत तराईका अन्य जिल्ला जोखिममा रहेको भन्दै विशेष सतर्कता अपनाउन सबै पालिकालाई निर्देशन दिएको छ। यदि समयमै कदम चालिएन भने संक्रमण अझै व्यापक हुने खतरा रहेको विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन् ।

डेङ्गुबाट बच्ने केही उपायहरूः
घर वरिपरि पानी जम्न नदिनुहोस् । लामो बाहुला लगाउने लुगा लगाउनुहोस् । मच्छरदानीको प्रयोग गर्नुहोस् । लामखुट्टे भगाउने स्प्रे वा क्रीम प्रयोग गर्नुहोस् । नियमित रूपमा घर, ट्यांकी, फूलदानी आदिको सरसफाइ गर्नुहोस् । डेङ्गुका लक्षण देखिएमा तुरुन्त नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा जानुहोस् । रौतहटवासीको सामूहिक प्रयास र पालिकाहरूको सक्रियतामार्फत यो महामारी नियन्त्रणमा ल्याउन सकिने विश्वास जनस्वास्थ्यकर्मीहरूले व्यक्त गरेका छन्।